ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବାତ୍ୟା “ଅର୍ଣ୍ଣବ” ଏବଂ “ମୁରାସୁ” କଥା ଲୋକଙ୍କ ମନରୁ ଲିଭିନି ଏବେ ପୁଣି ତୃତୀୟ ବାତ୍ୟା “ଅକୱାନ” ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିକଶିତ ହେଉଛି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ବାତ୍ୟା ବଙ୍ଗୋପସାଗରରୁ ବାହାରି ଆସିଛି ଏବଂ ୨୦ ନଭେମ୍ବରରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଓ ୟାନମ ଉପକୂଳରେ ସ୍ଥଳଭାଗ ଛୁଇଁବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ସତର୍କ କରାଇଛି ଯେ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୧୨୦ ରୁ ୧୩୦ କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ପବନ ବହିବ, ଆଉ ଗତି କରିବା ବେଳେ ଏହାର ବେଗ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୧୪୫ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ, ଓଡ଼ିଶା, ତାମିଲନାଡୁ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗକୁ ସତର୍କ କରାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ କ’ଣ ଜାଣନ୍ତି କି ଏହି ବାତ୍ୟାର ନାଁ “ଅକୱାନ” ଏତେ ଅନନ୍ୟ କାହିଁକି ଏବଂ ଏହାକୁ ଏକ ରାକ୍ଷସ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ କାହିଁକି ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା…
ଅକୱାନ୍ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଫାରସୀ ମହାକାବ୍ୟ ‘ଶାହନାମା’ (Shahnameh) ର ଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ମାୟାବୀ ରାକ୍ଷସ (Div)। ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଖ୍ୟାତ କବି ଫିରଦୌସୀ (Firdausi) ଙ୍କ ରଚିତ ଏହି ମହାକାବ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି। ଫାରସୀ ଓ ପ୍ରାଚୀନ ପହଲବୀ ଭାଷା ଅନୁଯାୟୀ ‘ଅକୱାନ୍’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ‘କୁତ୍ସିତ ମନ’ ବା ‘ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତାଧାରା’। ଏହି ରାକ୍ଷସର ସ୍ୱଭାବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଓଲଟା ଥିଲା, ଅର୍ଥାତ୍ ତାକୁ ଯାହା କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ ସେ ସବୁବେଳେ ତାହାର ଠିକ୍ ବିପରୀତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲା।
ଅକୱାନ୍ ପାଖରେ ରୂପ ବଦଳାଇବାର ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଥିଲା। ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇପାରୁଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ଝଡ଼ତୋଫାନର ରୂପ ନେଇପାରୁଥିଲା କିମ୍ବା ପଶୁ ପାଲଟି ଯାଇପାରୁଥିଲା। ତା’ର ପ୍ରକୃତ ରାକ୍ଷସ ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିକଟାଳ ଥିଲା। ବାତ୍ୟା ‘ଅକୱାନ୍’ ର ନାମକରଣ ଇରାନ୍ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଛି। ଉତ୍ତର ଭାରତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ୧୩ଟି ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ବାତ୍ୟା ନାମକରଣ ତାଲିକା ଅନୁଯାୟୀ ଏଥର ଇରାନର ପାଳି ପଡ଼ିଥିବାରୁ ଏହି ବାତ୍ୟାର ନାମ ‘ଅକୱାନ୍’ ରଖାଯାଇଛି।
ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗ ସଂଗଠନ (WMO) ଏବଂ ESCAP ପ୍ୟାନେଲର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତ, ବାଂଲାଦେଶ, ଇରାନ ଓ ଓମାନ ସମେତ ୧୩ଟି ଦେଶ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ୧୬୯ଟି ବାତ୍ୟା ନାମର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ପୂର୍ବ ବାତ୍ୟା ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ (ବାଂଲାଦେଶ) ଓ ‘ମୁରାସୁ’ (ଭାରତ) ପରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ଇରାନ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ନାମକୁ ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ଚୟନ କରିଛି। ବାତ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସହଜରେ ସଚେତନ କରାଇବା ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନାରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାତ୍ୟାକୁ ଏପରି ଭିନ୍ନ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନାମ ଦିଆଯାଇଥାଏ।
