ଭୁବନେଶ୍ୱର: ୮୦ ବର୍ଷରେ ପଦାର୍ପଣ କଲେ ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ। ଆକସ୍ମିକ ରାଜନୀତିରୁ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠୁ ପ୍ରିୟ ଜନନାୟକ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏବେ ବି ‘ନେତା ନମ୍ବର-୧’। ନବୀନଙ୍କୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରୁ ବିକାଶର ରୋଲ୍ ମଡେଲ୍ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଆସ୍କାରୁ ସାଂସଦ, କେନ୍ଦ୍ରରେ ଖଣିମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ପରେ ୨୦୦୦ ମସିହାରୁ ଲଗାତାର ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରହି ସେ ଓଡ଼ିଶାର ‘ନେତା ନମ୍ବର-୧’ ଭାବେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିଲେ ।
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆଜି (୧୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬) ୮୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି। ୧୯୪୬ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୬ ତାରିଖରେ କଟକରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ନବୀନ ବାବୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଜଣେ ଅପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ନେତା ଭାବେ ବେଶ୍ ଜଣାଶୁଣା। ପ୍ରବାଦ ପୁରୁଷ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ସେ ହଠାତ୍ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ସେ ଓଡ଼ିଶାରେ କ୍ରମାଗତ ୫ ଥର (୨୪ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ) ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି।
୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନ ପରଠାରୁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାରେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ନିଜର ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶାସନ, ମୃଦୁ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଜନହିତକର ଯୋଜନା (ଯେପରିକି ଆହାର, ମମତା ଏବଂ ବିଜୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା) ପାଇଁ ଆଜି ବି ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କ ଗହଣରେ ‘ନେତା ନମ୍ବର ୱାନ୍’ ଭାବେ ଆଦୃତ। ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଜେଡି ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶାସକ ଦଳ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ବେଶ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ । ୧୯୯୯ ମହାବାତ୍ୟା ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ଥିଲା। ନବୀନ ସରକାର ସମୟରେ ବାତ୍ୟା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ, ଆଗୁଆ ସତର୍କ ସୂଚନା, ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଫାଇଲିନ୍ ଓ ଫନି ଭଳି ବାତ୍ୟା ସମୟରେ ଆଗୁଆ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ଏବଂ ଜୀବନରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ ଓଡ଼ିଶାର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ମଡେଲକୁ ଜାତୀୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଲୋଚନାରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିଲା ।
ନବୀନଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ କାଳିଆ ଯୋଜନା, ବିଜୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା, ମମତା ଯୋଜନା ଓ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଚାଷୀଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା, ଗରିବ ପରିବାରଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ଏବଂ ମାତୃ ଓ ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ ଏହି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା । ତେବେ ଯୋଜନାର ପହଞ୍ଚ, ହିତାଧିକାରୀ ଚୟନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି ।
୨୦୨୪ରେ ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରାରେ ବଡ଼ ମୋଡ଼ ଆସିଥିଲା । ଲଗାତାର ପାଞ୍ଚଥର ଶାସନ କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିଥିବା ବିଜେଡି ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ବିଜେପିଠାରୁ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୪୭ ଆସନ ବିଶିଷ୍ଟ ବିଧାନସଭାରେ ବିଜେପି ୭୮ଟି ଓ ବିଜେଡି ୫୧ଟି ଆସନ ଜିତିଥିଲା । ନବୀନ ହିଞ୍ଜିଳିରୁ ଜିତିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କଣ୍ଟାବାଞ୍ଜିରୁ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ । ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷ ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିଲା ।