ଭାରତରେ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ହାରରେ ସୁଧାର, ଏବେବି ଏହି ରାଜ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ ସ୍ଥିତିରେ ରହିଛି

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଗତ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଶିଶୁ ପ୍ରଜନନ ହାର ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ନମୁନା ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରଣାଳୀ ୨୦୨୪ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ପ୍ରତି ୧ ହଜାର ଜୀବିତ ଜନ୍ମରେ ୨୪କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ଯାହା ୨୦୧୯ରେ ୩୦ ଥିଲା । ଏହି ଉନ୍ନତି ମାତୃ ଏବଂ ଶିଶୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାର ପ୍ରସାର ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରସବରେ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଦାୟୀ କରାଯାଇଛି । ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଚିତ୍ରଟି ଭଲ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ବି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି ।

ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଭାରତରେ ପ୍ରତି ୪୨ ଶିଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣଙ୍କର ଏବେ ବି ବର୍ଷକ ଭିତରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଛି । ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତି ୩୭ ଶିଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଏକ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି । ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଅନୁପାତ ଭଲ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତି ୫୯ ଶିଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଛନ୍ତି ।

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ, ସଂସ୍ଥାଗତ ପ୍ରସବ ବୃଦ୍ଧି ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁହାର ହ୍ରାସ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ୨୦୧୯ରେ ୮୩ ପ୍ରତିଶତରୁ କମ୍ ପ୍ରସବ ହସ୍ପିଟାଲ କିମ୍ବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୨୦୨୪ ସୁଦ୍ଧା ୯୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ତଥାପି, ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ସୂଚିତ ହୋଇଛି ଯେ କେବଳ ହସ୍ପିଟାଲ ପ୍ରସବ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରେ ନାହିଁ; ପ୍ରସବ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯତ୍ନ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ, ଛତିଶଗଡ଼ ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ ସ୍ଥିତିରେ ଥିବା ପରି ମନେହୁଏ । ଏଠାରେ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁହାର ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ଜନ୍ମରେ ୩୬ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଦେଶରେ ସର୍ବାଧିକ । ଏହା ପରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ରହିଛି ଯେଉଁଠି ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୩୫ ରହିଛି । ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ ମଧ୍ୟ ନବଜାତ ମୃତ୍ୟୁହାରରେ ଶୀର୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ମଧ୍ୟ ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ସ୍ଥିତିରେ ରହିଛି ।

କେଉଁ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥିତି ଭଲ ?

ଗୋଆ ଏବଂ ସିକିମ୍ ଦେଶର ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି । ଉଭୟ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ଜନ୍ମରେ କେବଳ ୭ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁହାର ରେକର୍ଡ କରିଛନ୍ତି । କେରଳ ୮ ସହିତ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି । ତାମିଲନାଡୁ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ୧୧ ରେକର୍ଡ କରିଛି, ଯେତେବେଳେ ତ୍ରିପୁରା ୧୨ ରେକର୍ଡ କରିଛି । ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ୧୪ ସହିତ ଜାତୀୟ ହାର ଅପେକ୍ଷା ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି, କର୍ଣ୍ଣାଟକ ୧୫, ପଞ୍ଜାବ ୧୬, ତେଲେଙ୍ଗାନା ୧୭ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ୧୮।

ତଥାପି, ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ନବଜାତ ମୃତ୍ୟୁହାର ରହିଛି । ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୪ରେ ପ୍ରାୟ ୭୩ ପ୍ରତିଶତ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ଜନ୍ମର ପ୍ରଥମ ୨୮ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଛି । ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁହାରକୁ ଆହୁରି ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ, ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଯତ୍ନ, ମାତୃ ପୁଷ୍ଟିସାର, ନିରାପଦ ପ୍ରସବ ଏବଂ ଜନ୍ମ ପରେ ନବଜାତ ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁଣାତ୍ମକ ଚିକିତ୍ସା ସେବା ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବ । ଭାରତ ଏହି ଦିଗରେ ବହୁତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି, କିନ୍ତୁ ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ରହିଛି ।