ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଘାନା ଗସ୍ତରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଡକ୍ଟର ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କର ସେଠାକାର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସାମୁଏଲ୍ ଓକୁଡ୍ଜେଟୋ ଆବ୍ଲାକ୍ୱାଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ। ଉଭୟ ନେତା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ନୂତନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ‘ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଉଥ୍’ (Global South) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଜୟଶଙ୍କର କହିଥିଲେ ଯେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଘାନା ଗସ୍ତ ପରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ ବ୍ୟାପକ ଭାଗୀଦାରୀକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ତାଙ୍କ ଗସ୍ତର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଭାଗୀଦାରୀକୁ ନୂତନ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ନେବା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।
ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ କୃଷି ଗବେଷଣା ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ତଥା ଜୈବ-ବିବିଧତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଔଷଧ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଖଣି, ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ରେଳବାଇ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି।
ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିକାଶଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଭାରତ ଓ ଘାନା ସମାନ ପ୍ରକାରର ଆହ୍ୱାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ଉଭୟ ଦେଶ ନିଜ ନିଜର ଅଭିଜ୍ଞତା ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରି ପରସ୍ପରକୁ ସହାୟତା କରିପାରିବେ। ଘାନାର ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ଯେପରିକି ‘ଆକ୍ରା ରିସେଟ୍’ (Accra Reset), ‘ଫିଡ୍ ଘାନା’ (Feed Ghana) ଏବଂ ‘ୱାନ୍ ମିଲିୟନ୍ କୋଡର୍ସ’ (One Million Coders) ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ସେ ଭାରତର ‘ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ’, କୃଷକଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧି, ମିଲେଟ୍ (ମୋଟା ଶସ୍ୟ)ର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ, ‘ଡିଜିଟାଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ଏବଂ ‘ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ ଏହାର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ।
ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଫ୍ରିକୀୟ ୟୁନିଅନ୍ ଏବଂ ECOWAS (ଇକୋୱାସ୍) ରେ ଘାନା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ। ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ଘାନା ଆଫ୍ରିକୀୟ ୟୁନିଅନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ମଧ୍ୟ ଏହି ଉଭୟ ସଂଗଠନ ସହିତ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।
ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ‘ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଉଥ୍’ (Global South)ର ସ୍ୱରକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଏବଂ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘରେ ସଂସ୍କାର ଆଣିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ବିଶେଷକରି ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦରେ ସଂସ୍କାରର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତ ଓ ଘାନାର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ବହୁତ ସମାନ।
ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତ ଓ ଘାନା ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସେହି ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱରକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଉଚିତ୍ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱାଧୀନତା, ରଣନୈତିକ ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ଏବଂ ନିଜସ୍ୱ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର କ୍ଷମତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି। ଦୁଇ ଦେଶର ଏକତ୍ରିତ ହେବା କେବଳ ଭାରତ ଓ ଘାନା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ଓ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଭଦାୟକ ଅଟେ।