ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ବଢୁଛି ଶକ୍ତି । ସ୍ୱଳ୍ପ ଗଭୀର ଜଳରାଶିରେ ସବ୍ମେରାଇନ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଓ ସେଗୁଡ଼ିକର ମୁକାବିଲା କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧପୋତ ‘ମାଙ୍ଗ୍ରୋଲ୍’କୁ ନୌସେନାରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି । ଆଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଓ ସେନ୍ସରରେ ସଜ୍ଜିତ ଏହି ଜାହାଜ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷାକୁ, ବିଶେଷକରି ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସାମୁଦ୍ରିକ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସୁଦୃଢ଼ କରିବ। ଏହାକୁ କୋଚିସ୍ଥିତ ‘କୋଚିନ୍ ସିପ୍ୟାର୍ଡ ଲିମିଟେଡ୍’ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି।
‘ମଙ୍ଗରୋଲ୍’ ହେଉଛି ଆଣ୍ଟି-ସବମେରିନ୍ ୱାରଫେୟାର ଶ୍ୟାଲୋ ୱାଟର କ୍ରାଫ୍ଟ (ASW-SWC) ସିରିଜର ତୃତୀୟ ଜାହାଜ। ଏହାକୁ ଅଗଭୀର ଜଳରେ ପାଣି ତଳେ ବିପଦ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସାମୁଦ୍ରିକ ପାଟ୍ରୋଲ୍ ବିମାନ, ହେଲିକପ୍ଟର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ରଖି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବ। ଏହା ନୌସେନାର ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ବିରୋଧୀ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ଏହା ବିଶେଷ ଭାବରେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସାମୁଦ୍ରିକ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ, ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ସୀମାବଦ୍ଧତାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ନୌସେନାର ବ୍ୟାପକ ସାମୁଦ୍ରିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ। ତିନୋଟି ଡିଜେଲ ଇଞ୍ଜିନ ଏବଂ ଏକ ୱାଟରଜେଟ୍ ପ୍ରପଲ୍ସନ ସିଷ୍ଟମ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ, ଏହି ଜାହାଜ ଅଗଭୀର ଜଳରେ ଉତ୍ତମ ଦକ୍ଷତାର ସହିତ ଗତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ। ଏହା ପାଣି ତଳେ ନିରୀକ୍ଷଣ, କମ୍-ତୀବ୍ରତା ସାମୁଦ୍ରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ମାଇନ୍-ପ୍ରତିକାର ମିଶନ୍ ପରିଚାଳନା କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ଷମ।
ଏହି ବୁଡ଼ାଜାହାଜଟି ପାଣି ଭିତରେ ଶତ୍ରୁ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିପଦର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଆଧୁନିକ ସିଷ୍ଟମ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ। ଏଥିରେ ‘ଅଭୟ’ ହଲ୍-ମାଉଣ୍ଟେଡ୍ ସୋନାର୍, ହାଲୁକା ଟର୍ପେଡୋ, ସ୍ୱଦେଶୀ ଆଣ୍ଟି-ସବମେରିନ୍ ରକେଟ୍ ଲଞ୍ଚର୍ ଏବଂ ‘ମାରିଚ୍’ ଉନ୍ନତ ଟର୍ପେଡୋ ଡିକୟ ସିଷ୍ଟମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ଭିତରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁକାବିଲା କରିବାରେ ଏବଂ ଟର୍ପେଡୋ ଆକ୍ରମଣ ଭଳି ଆକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସହାୟତା କରେ।
ବଢୁଥିବା ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ଜଳମଗ୍ନ ବିପଦ ମଧ୍ୟରେ, ନୌସେନାରେ ‘ମାଙ୍ଗରୋଲ୍’ର ସାମିଲ ହେବା ଏହାର ସବମେରିନ୍ ବିରୋଧୀ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ; ଏହା ବିଶେଷକରି ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ। ନୌସେନାରେ ଏହି ଜାହାଜର ସାମିଲ ହେବା ଭାରତର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସ୍ୱଦେଶୀ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷମତାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଏହି ଅବସରରେ ପଶ୍ଚିମ ନୌସେନା କମାଣ୍ଡର ଫ୍ଲାଗ୍ ଅଫିସର କମାଣ୍ଡିଂ-ଇନ୍-ଚିଫ୍, ଭାଇସ୍ ଆଡମିରାଲ୍ ସଞ୍ଜୟ ବତ୍ସାୟନ ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଏହି ଜାହାଜର ନାମକରଣ ଗୁଜୁରାଟର ଜୁନାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସହର ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ମାଛ ଧରିବା ବନ୍ଦର ମାଙ୍ଗରୋଲଙ୍କ ନାମରେ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଯୁଦ୍ଧପୋତ ପୂର୍ବତନ ଆଇଏନ୍ଏସ୍ ମାଙ୍ଗ୍ରୋଲ୍ (M85)ର ଉତ୍ତରାଧିକାରକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛି। ଏହା ଏକ ‘ମାଇନ୍-କାଉଣ୍ଟରମେଜର୍ ଭେସେଲ୍’ (ବାରୁଦ ସୁରଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଜାହାଜ) ଥିଲା, ଯାହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୦୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାରେ ସେବା ଯୋଗାଇଥିଲା। ଏହି ନୂତନ ଯୁଦ୍ଧପୋତର ନାମକରଣ, ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ଐତିହ୍ୟକୁ ବଜାୟ ରଖିବାର ନୌସେନା ପରମ୍ପରାକୁ ଅବ୍ୟାହତ ରଖିଛି।
ନୌସେନା କହିଛି ଯେ ୮୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ସ୍ୱଦେଶୀ ଉପାଦାନ ବ୍ୟବହାର କରି ନିର୍ମିତ ‘ମାଙ୍ଗ୍ରୋଲ୍’, ଯୁଦ୍ଧପୋତର ଡିଜାଇନ୍, ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଓ ସେନ୍ସରର ସମନ୍ୱୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ବର୍ଦ୍ଧିତ କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛି। ଆଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଓ ସେନ୍ସରରେ ସଜ୍ଜିତ ‘ମାଙ୍ଗ୍ରୋଲ୍’କୁ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଓ କମ୍ ଗଭୀରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଜଳରାଶିରେ ପାଣି ଭିତରର ବିପଦକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଓ ତା’ର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।