ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ନୂଆ ସମୀକରଣ…
ଭାରତର ଡବଲ ଲାଭ!
କିଛି ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧର ନିଆଁରେ ଜଳୁଥିଲା। ଇରାନ-ଇସ୍ରାଏଲ ସଂଘର୍ଷ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଚିନ୍ତାରେ ପକାଇଦେଇଥିଲା। ହର୍ମୁଜ ଜଳସନ୍ଧିକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଥିଲା। ତେଲ ଓ ଗ୍ୟାସ ଦର ଉପରମୁହାଁ ଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଓ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ପରେ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଚିତ୍ର ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହେଉଛି, ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଇସ୍ରାଏଲର ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ଆମେରିକା ବର୍ତ୍ତମାନ ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତାକୁ ଅଧିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି। ଯାହା ଏବେ ଭାରତ ପାଇଁ ଲାଭର ନୂଆ ବାଟ ଫିଟାଉଥିବା ମନେ ହେଉଛି ।
କାହିଁକି ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରତି କଠୋର ହେଲେ ଟ୍ରମ୍ପ?
ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ୧୪ ସୂତ୍ରୀ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାରେ ସହମତ ନାହିଁ ଇସ୍ରାଏଲ । ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ଇରାନର ଅଧିକାଂଶ ଦାବି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । ଆମେରିକା ତେହେରାନର ସର୍ତ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ରାଜି ହୋଇଥିଲା ଯେ ଇସ୍ରାଏଲ ଲେବାନନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ଇସ୍ରାଏଲ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ ମଧ୍ୟ ଲେବାନନରେ ହିଜବୋଲା ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖିଥିଲା। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେ.ଡି. ଭାନ୍ସ ଏନେଇ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବେ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
କାହିଁକି ଆମେରିକା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଲ୍ଫ?
ଇରାନ ଉପରେ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଏବଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ତେଲ ଓ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଏସିଆ, ୟୁରୋପ ଓ ଆମେରିକାର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଆମେରିକାକୁ ଦୁଇମୁଖୀ ସ୍ଥିତିରେ ପକାଇଲା। ଗୋଟିଏ ପଟେ, ଏହା ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପାଇଁ କୋଟି କୋଟି ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଥିଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ, ଏହା ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବାକୁ ଲାଗିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ କରି ଉପସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ଆମେରିକାର ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଚାପ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଉପରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା। ହେଲେ ଏହି ସମୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ପାଲଟିଲା। ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ କରିଥିଲା । କାରଣ ଯୁଦ୍ଧ ଲମ୍ବିବା ସହିତ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ୁଥିଲା ଓ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅସ୍ଥିରତା ବଢ଼ୁଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା।
ତେଲ, ଗ୍ୟାସରେ ଭାରତକୁ ବଡ ଆଶ୍ବସ୍ତି!
ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୭୦ ରୁ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ତେଲ ଓ ଗ୍ୟାସ ଆବଶ୍ୟକତା ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳରୁ ପୂରଣ ହୁଏ। ହର୍ମୁଜ ଜଳସନ୍ଧି ଭାରତର ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏହି ରୁଟରେ ଅନେକ ଜାହାଜ ଅଟକି ରହିଥିଲେ। ତେଲ, LPG ଓ ସାର ବୋଝେଇ ଜାହାଜ ଭାରତକୁ ଆସିପାରୁନଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତି ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବା ସହିତ ଯୋଗାଣ ପୁଣି ଥରେ ସାମାନ୍ୟ ହେବାର ଆଶା ବଢ଼ିଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଗଲ୍ଫରେ ଶାନ୍ତି ରହିଲେ ତେଲ ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିବ, ସାର ଆମଦାନୀ ସହଜ ହେବ ଓ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ବସ୍ତି ମିଳିବ ।
ଇରାନ-ଇସ୍ରାଏଲ ତିକ୍ତତା ପରେ ଆମେରିକାର ରଣନୀତିରେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛି। ୱାଶିଂଟନ ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ଇସ୍ରାଏଲ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ଥିରତାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛି। ଏହି ନୂଆ ସମୀକରଣ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତି ଓ ଅର୍ଥନୀତିର ଦିଗ ବଦଳାଇପାରେ।