ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବୁଧବାର ଦିନ ନେପାଳର ରସୁୱା ଜିଲ୍ଲା ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ଭୋଟେକୋଶୀ ନଦୀରେ ଅଚାନକ ଆସିଥିବା ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଶହ ଶହ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିବା ସହ ବ୍ୟାପକ ଧନଜୀବନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି । ଏହି ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ବନ୍ୟାର ସ୍ରୋତ ଏତେ ପ୍ରଖର ଥିଲା ଯେ, ନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ବହୁ ପୋଲ, ଘରଦ୍ୱାର ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଧୋଇଯାଇଛି । ବିନା କୌଣସି ପୂର୍ବ ସୂଚନାରେ ହଠାତ୍ ଏତେ ବଡ଼ ବିପତ୍ତି କିପରି ଆସିଲା, ତାହାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ଖୋଜିବାରେ ଲାଗିପଡିଛନ୍ତି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଦଳ। ପ୍ରାଥମିକ ତଦନ୍ତ ଓ ଆକଳନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ବଡ଼ ଧରଣର ହିମସ୍ଖଳନ ବା ଗ୍ଲେସିୟର ଫାଟିବା କାରଣରୁ ହିଁ ନଦୀରେ ଏହି ଅକଳ୍ପନୀୟ ଜଳପ୍ରଳୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।
‘ଦି କାଠମାଣ୍ଡୁ ପୋଷ୍ଟ’ର ରିପୋର୍ଟ ଏବଂ ଉପଗ୍ରହ ଚିତ୍ରରୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ରସୁୱାଗଢ଼ୀ ସୀମାଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦ କିଲୋମିଟର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏକ ବିରାଟ ହିମସ୍ଖଳନ ହୋଇଥିଲା । ଫଳରେ ବରଫ ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ପଥରର ଏକ ବିଶାଳ ଅତଡ଼ା ସିଧାସଳଖ ଆସି ଭୋଟେକୋଶୀର ଉପନଦୀ ‘ଲ୍ହେଣ୍ଡେ’ରେ ଖସିପଡିଥିଲା। ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଆବର୍ଜନା ଯୋଗୁଁ ନଦୀର ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରବାହ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଡ୍ୟାମ୍ ବା ବନ୍ଧ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପାଣିର ପ୍ରଖର ଚାପ ସହି ନପାରି ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ବନ୍ଧଟି ଭାଙ୍ଗିଯିବାରୁ ତଳମୁଣ୍ଡରେ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକୀୟ ଭୂଗର୍ଭ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା ପ୍ରଥମେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ତିବ୍ବତରେ ହୋଇଥିବା ୪.୪ ତୀବ୍ରତାର ଏକ ଭୂକମ୍ପ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପରେ ଭୂକମ୍ପୀୟ ତରଙ୍ଗର ଅଧ୍ୟୟନରୁ ନିଜର ରିପୋର୍ଟ ବଦଳାଇ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ, ଏହା ପ୍ରକୃତରେ କୌଣସି ଭୂକମ୍ପ ନଥିଲା; ବରଂ ଗ୍ଲେସିୟର ଖସିବା କାରଣରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିପୁଳ ଶକ୍ତି ଏକ ୫.୨ ତୀବ୍ରତାର ଝଟକା ଭଳି ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାର ପ୍ରକୃତ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ମାଉଣ୍ଟେନ୍ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ଚୀନ୍ର ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସହ ମିଶି କାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ର ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଆହୁରି ୧ ରୁ ୨ ସପ୍ତାହ ଲାଗିବ ।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଏହି ବନ୍ୟାର ବେଗ ସାଧାରଣ ତୁଳନାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ଥିଲା। ଗଲ୍ଛିଠାରେ ତ୍ରିଶୂଳୀ ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ମାତ୍ର ୩୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ୯ ମିଟର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ବେଳେ ମଲେଖୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ପ୍ରାୟ ୭ ମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିଯାଇଥିଲା। ଗ୍ଲୋବାଲ ୱାର୍ମିଂ ଯୋଗୁଁ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲଗାତାର ଭାବେ ଗ୍ଲେସିୟର ତରଳିବା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ନଦୀର ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ଆଉ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଜଳଭଣ୍ଡାର ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏଭଳି ବନ୍ୟା ବିପତ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇ ନପାରେ ବୋଲି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି ।
