Shaksgam Valley: ଦିଲ୍ଲୀଠାରୁ ତିନି ଗୁଣ ବଡ଼… କାହିଁକି ଶକ୍ସଗାମ ଭ୍ୟାଲିକୁ ଚୀନ୍କୁ ଉପହାର ଦେଇଥିଲା ପାକିସ୍ତାନ?, ଭାରତ ସହିତ ଥିଲା ବିବାଦ…
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ଶାକ୍ସଗାମ୍ ଉପତ୍ୟକାରେ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନେଇ ବେଜିଂ ଏବଂ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ପୁଣି ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଛି। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ କହିଛି ଯେ ଚୀନ୍-ପାକିସ୍ତାନ ଅର୍ଥନୈତିକ କରିଡର ପ୍ରକଳ୍ପ ଅଧୀନରେ ଶାକ୍ସଗାମରେ କରାଯାଉଥିବା ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବେଆଇନ। ଚୀନ୍ ୧୯୬୩ ମସିହାରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ନିଜ ଦଖଲରେ ରଖିଛି ବୋଲି କହିଛି। ଭାରତର ଅସନ୍ତୋଷ ସମ୍ପର୍କରେ ଚୀନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏକ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରିଛି।
ଶାକ୍ସଗାମ୍ ଉପତ୍ୟକା ୧୯୪୮ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିଲା। ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ପାକିସ୍ତାନ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀରର ଏହି ଅଂଶକୁ ଦଖଲ କରିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ୧୯୬୩ ମସିହାରେ, ଏହାକୁ ଚୀନକୁ ଉପହାର ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଏହାକୁ ଏକ ଚରାଭୂମି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।
ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଶାକ୍ସଗାମ୍ ଉପତ୍ୟକା ମୋଟ ୫,୧୮୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳକୁ ବ୍ୟାପିଛି। ଏହା ରାଜଧାନୀ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଆକାରର ତିନି ଗୁଣରୁ ଅଧିକ। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ମୋଟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୧,୪୮୪ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର। ଶାକ୍ସଗାମ୍ ଉପତ୍ୟକା ଶାକ୍ସଗାମ୍ ନଦୀ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଉପତ୍ୟକା ହେଉଛି ଟ୍ରାନ୍ସ-କାରାକୋରମର ଦୁର୍ଗମ ଗଭୀରତାରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଉପତ୍ୟକା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ସାର୍ ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍ ୟଙ୍ଗହସବ୍ୟାଣ୍ଡଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାକ୍ସଗାମ୍ ଉପତ୍ୟକା ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଇଥିଲା। ୟଙ୍ଗହସବ୍ୟାଣ୍ଡ ଉପତ୍ୟକାର ନାମକରଣ ଓପ୍ରାଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ଏହା ପ୍ରାୟ ୧୯୩୭ ମସିହାରେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲା।
୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୪୮ ମସିହାରେ, ମୁଜାହିଦ୍ଦିନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପାକିସ୍ତାନ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ଏକ ପୃଥକ ପ୍ରଦେଶ ଥିଲା। ମୁଜାହିଦ୍ଦିନଙ୍କ ପ୍ରତିବାଦର ଜବାବରେ, ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀରର ରାଜା କାଶ୍ମୀରକୁ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଭାରତୀୟ ସେନା କାଶ୍ମୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା।
ଭାରତୀୟ ସେନା କାଶ୍ମୀରରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ, ପାକିସ୍ତାନ ଶାକ୍ସଗାମ ଉପତ୍ୟକା ସମେତ ପାକିସ୍ତାନର କିଛି ଅଂଶ ଦଖଲ କରିଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା, ପାକିସ୍ତାନ ଶାକ୍ସଗାମ ଉପତ୍ୟକାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଜାୟ ରଖିଥିଲା।
୧୯୬୨ ମସିହାରେ, ଚୀନ୍ ପାକିସ୍ତାନର ଏକ ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା। ଏହି ମାନଚିତ୍ରରେ, ଚୀନ୍ ପାକିସ୍ତାନର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଦାବି କରିଥିଲା। ଏଥିରେ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଚୀନ୍ ସହିତ ଭୂମି ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ୧୯୬୩ ମସିହାରେ, ଚୀନ୍-ପାକିସ୍ତାନ ଚୁକ୍ତିନାମା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘୋଷଣାନାମାରେ ପାକିସ୍ତାନ ପକ୍ଷରୁ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜୁଲଫିକର ଅଲି ଭୁଟ୍ଟୋ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାରେ, ପାକିସ୍ତାନ ଚୀନ୍କୁ ଶାକ୍ସଗାମ ଉପତ୍ୟକା ଉପହାର ଦେଇଥିଲା। ଶାକ୍ସଗାମ ଅଧିଗ୍ରହଣ ହେବା ମାତ୍ରେ, ଚୀନ୍ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରବେଶ ନିଷେଧ କରିଥିଲା। ଶାକ୍ସଗାମ ବଦଳରେ ପାକିସ୍ତାନ ଚୀନ୍ଠାରୁ ପାଇଥିବା ପ୍ରତିଦାନ ଉପହାର ଥିଲା ପାକିସ୍ତାନର ଦଖଲକୁ ସ୍ୱୀକୃତି।
ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୬୩ ରେ, ଟାଇମ୍ ପତ୍ରିକା “ଲାଲ ଚୀନ୍ ସହିତ ପାକିସ୍ତାନର ଚୁକ୍ତି” ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଲେଖା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା। ଲେଖାରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଶାକ୍ସଗାମକୁ ଚୀନ୍ ହାତରେ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥିଲା, ଏହାକୁ ଶୂନ୍ୟ ଭୂମି ବୋଲି କହି, ଯାହାର ଭାରତ ପ୍ରତିବାଦ କରିଥିଲା। ପତ୍ରିକା ଅନୁଯାୟୀ, ପାକିସ୍ତାନର ପଦକ୍ଷେପ ଚୀନ୍କୁ କାଶ୍ମୀର ବିବାଦରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା, ଯାହା ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ କାଶ୍ମୀର ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନକୁ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ସେତେବେଳେ, ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀରକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ପାଇଁ ଚାପଗ୍ରସ୍ତ ଥିଲା। ଏଥିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ, ପାକିସ୍ତାନ ଚୀନ୍ ସହିତ ମିଶିଥିଲା।