ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମହିଳାମାନଙ୍କଠାରେ ହଠାତ୍ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କେବଳ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଦାୟୀ ନୁହେଁ; ହରମୋନ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହୋଇପାରେ । ଶରୀରରେ କିଛି ଜରୁରୀ ହରମୋନ୍ ମେଟାବୋଲିଜିମ୍, ଭୋକ, ଫ୍ୟାଟ ଷ୍ଟୋରେଜ ଏବଂ ଏନର୍ଜି ସନ୍ତୁଳନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଏହି ହରମୋନ୍ ର ସନ୍ତୁଳିତ ବିଗିଡିଯାଏ; ସେତେବେଳେ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି, ଥକ୍କାପଣ, ଋତୁସ୍ରାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇପାରେ।
ଅନେକ ମହିଳା ଓଜନ ବୃଦ୍ଧିର କାରଣ ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଏହାକୁ ସାମାନ୍ୟ କଥା ଭାବି ଅଣଦେଖା କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ କି ଶରୀରରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହରମୋନ ସମସ୍ୟାର ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ। ବୟସ ବୃଦ୍ଧି, ଚାପ, ନିଦ୍ରା ଅଭାବ ଏବଂ କିଛି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ହରମୋନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ତେଣୁ ସମୟଥାଇ ଉପଯୁକ୍ତ ଟେଷ୍ଟ ଏବଂ ଡାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଏହା ସମସ୍ୟାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ବୁଝିବା ଏବଂ ସଠିକ୍ ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ।
କେଉଁ ହରମୋନ ଅସନ୍ତୁଳନ ଯୋଗୁଁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧିର କାରଣ ହୋଇପାରେ?
ମହିଳାମାନଙ୍କଠାରେ ଥାଇରଏଡ୍ ହରମୋନ୍, ଇନସୁଲିନ୍, କୋର୍ଟିସୋଲ୍, ଏଷ୍ଟ୍ରୋଜନ୍ ଏବଂ ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟେରନ୍ ର ଅସନ୍ତୁଳନ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧିର କାରଣ ହୋଇପାରେ। ଥାଇରଏଡ୍ ଅଭାବ ମେଟାବୋଲିଜିମ୍ କୁ ଧୀର କରିଦିଏ, ଯେତେବେଳେ କି ଇନସୁଲିନ୍ ପ୍ରତିରୋଧ ଶରୀରରେ ଚର୍ବି ଜମା କରିଥାଏ।
ଚିନ୍ତା ବଢିଲେ କୋର୍ଟିସୋଲ ସ୍ତରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରେ। ବିଶେଷକରି ପେଟ ଚାରିପାଖରେ। PCOS ଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ହରମୋନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ ଓଜନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଯଦି ଆପଣ ଲଗାତାର ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖୁଛନ୍ତି ତେବେ ହରମୋନ ଯାଞ୍ଚ କରାଇବା ଲାଭଦାୟକ ହୋଇପାରେ।
ହରମୋନ ଅସନ୍ତୁଳନର ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ?
ହରମୋନ ଅସନ୍ତୁଳନ ଯୋଗୁଁ ହଠାତ୍ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି, ଥକ୍କାପଣ, ମୁଡ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ଏବଂ ଅନିୟମିତ ଋତୁସ୍ରାବ ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଇପାରେ। କିଛି ମହିଳାଙ୍କର କେଶ ଝଡ଼ିବା, ବ୍ରଣ ଏବଂ ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।
ଏହା ସହିତ ମୁହଁ କିମ୍ବା ଶରୀରରେ ଅନାବଶ୍ୟକ କେଶ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଦୁର୍ବଳତାର କ୍ରମାଗତ ଅନୁଭବ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ହୋଇପାରେ। ଯଦି ଆପଣ ଏହି ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ତେବେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ହରମୋନଗୁଡ଼ିକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ରଖିବା ପାଇଁ କ’ଣ କରିବେ?
ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ, ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ୍ରା ହରମୋନ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଚାପ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଜଙ୍କଫୁଡ୍ ଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବା ମଧ୍ୟ ଲାଭଦାୟକ ହୋଇପାରେ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସମୟ ସମୟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରାନ୍ତୁ ଏବଂ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ଗ୍ରହଣ କଲେ ଅବସ୍ଥାର ଉନ୍ନତି ହୋଇପାରିବ।