ଭୁବନେଶ୍ବର:ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ଶରୀରରେ ବିଭିନ୍ନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥାଏ। ଏହିପରି ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ମାଂସପେଶୀର ଶକ୍ତି କ୍ରମଶଃ ହ୍ରାସ ପାଇବା। ଅନେକ ଲୋକ ଏହାକୁ ବୟସ ବଢ଼ିବାର ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାବି ଅଣଦେଖା କରିଥାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ମାଂସପେଶୀ ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଇବା ସହ ଚାଲିବାରେ ସହାୟତା କରିଥାଏ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ସମ୍ପାଦନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ତେଣୁ ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ମାଂସପେଶୀର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ମାଂସପେଶୀର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭଲ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ଏବଂ ସନ୍ତୁଳିତ ରହିଥାଏ। ତେଣୁ, କେବଳ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ନୁହେଁ, ବରଂ ୩୦ କିମ୍ବା ୪୦ ବର୍ଷ ବୟସ ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ମାଂସପେଶୀର ଯତ୍ନ ନେବା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍। ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ଏଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେଲେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାରୀରିକ ଶକ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିପାରିବ।
ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଯେ ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ମାଂସପେଶୀର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ଅବହେଳା କଲେ କ’ଣ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇପାରେ । ମାଂସପେଶୀ ଦୁର୍ବଳତାର ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଏବଂ ମାଂସପେଶୀକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଖିବା ପାଇଁ କ’ଣ କରାଯାଇପାରିବ।
ୟୁଏସ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅନ୍ ଏଜିଙ୍ଗ୍ (NIA) ଅନୁଯାୟୀ, ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ଯଦି ମାଂସପେଶୀର ଯତ୍ନ ନିଆ ନ ଯାଏ, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଦୁର୍ବଳ ହେବାକୁ ଲାଗେ ଏବଂ କ୍ରମଶଃ ସେଗୁଡ଼ିକର ଆକାର ବି ହ୍ରାସ ପାଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ‘ସାର୍କୋପେନିଆ’ (sarcopenia) କୁହାଯାଏ। ଏହା ଚାଲିବା, ସିଡ଼ି ଚଢ଼ିବା, ଚେୟାରରୁ ଉଠିବା କିମ୍ବା କୌଣସି ଜିନିଷ ଉଠାଇବା ଭଳି ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କଷ୍ଟକର କରିପାରେ।
ମାଂସପେଶୀ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ସନ୍ତୁଳନ ହରାଇବା ଏବଂ ପଡ଼ିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଇପାରେ । ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଶାରୀରିକ ଆକ୍ଟିଭିଟି କମ୍ ରହିବା ଦ୍ବାରା ହାଡ଼କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିପାରେ ଏବଂ ଅଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ। ତେଣୁ, ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ମାଂସପେଶୀ ଶକ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବା ଶାରୀରିକ ଶକ୍ତି, ସନ୍ତୁଳନ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସକ୍ରିୟ ରହିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ଯଦି ଆପଣ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଶାରୀରିକ ଦୁର୍ବଳତା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସିଡ଼ି ଚଢ଼ିବାରେ କିମ୍ବା ଭାରୀ ଜିନିଷ ଉଠାଇବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ, ଚାଲିବାର ଗତି ଧୀମା ହୋଇଯାଏ କିମ୍ବା ଚେୟାରରୁ ଉଠିବାରେ କଷ୍ଟ ହୁଏ, ତେବେ ଏଗୁଡ଼ିକ ମାଂସପେଶୀ ଦୁର୍ବଳତାର ଲକ୍ଷଣ ହୋଇପାରେ । ଯଦି ଏଭଳି ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ସବୁବେଳେ ଦେଖାଦେଉଛି, ତେବେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ପରୀକ୍ଷା କରାଇନେବା ଭଲ ।
ଆପଣଙ୍କ ମାଂସପେଶୀକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଖିବା ପାଇଁ, ନିଜ ବୟସ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ‘ଷ୍ଟ୍ରେନ୍ଥ ଟ୍ରେନିଂ’ (ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ବ୍ୟାୟାମ) କିମ୍ବା ହାଲୁକା ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତୁ। ନିଜ ଖାଦ୍ୟରେ ପ୍ରୋଟିନ୍ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ—ଯେପରିକି ଡାଲି, ପନିର୍, କ୍ଷୀର, ଦହି, ଅଣ୍ଡା, ମାଛ କିମ୍ବା ସୋୟା ଚଙ୍କ୍ସ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବସିରହିବା ଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜ ଶରୀରକୁ ସକ୍ରିୟ ରଖନ୍ତୁ।
ମାଂସପେଶୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଭଲ ନିଦ ଏବଂ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।