ହେପାଟାଇଟିସ୍ ଠାରୁ ସିରୋସିସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କେବେ ଲିଭର ସମସ୍ୟା ଜୀବନ ପାଇଁ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ?

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଲିଭର ବା ଯକୃତ ଏକ ଅଙ୍ଗ ଯାହା ୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । କିନ୍ତୁ ଆମେ ଏହାକୁ ନେଇ ସେତବେଳେ ସଜାଗ ହେଉ ଯେତେବେଳେ ଅବସ୍ଥା ବହୁତ ଖରାପ ହୋଇଯାଏ । ହେପାଟାଇଟିସ୍ ରୁ ନେଇ ଲିଭର ସିରୋସିସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାତ୍ରା ଏକ ଚେତାବନୀ ଅଟେ । ଯାହା ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ ହେଲେ ଜୀବନ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ହୋଇପାରେ ।

ହେପାଟାଇଟିସ୍ ଅର୍ଥ ଲିଭର ଫୁଲିବା । ଏହି ଫୁଲିବା ଭାଇରସ୍ (A, B, C, D, E), ଅତ୍ୟଧିକ ମଦ୍ୟପାନ କିମ୍ବା ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର ଦ୍ୱାରା ହୋଇପାରେ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି ଥକ୍କାପଣ, ହାଲୁକା ଜ୍ୱର, ଭୋକ ନ ଲାଗିବା ଏବଂ ଗାଢ଼ ପରିସ୍ରା ।

ଏହା ଦ୍ବାରା ବିପଦ ହେଉଛି ଯଦି ହେପାଟାଇଟିସ୍ B କିମ୍ବା C ଚିକିତ୍ସା କରାନଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ଲିଭର କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ । ଫାଇବ୍ରୋସିସ୍ ରୁ ସିରୋସିସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାତ୍ରା ହେଉଛି, ଯେତେବେଳେ ଲିଭର ବାରମ୍ବାର ଫୁଲେ, ଶରୀର ସେହି କ୍ଷତିକୁ ଠିକ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଲିଭରରେ ସ୍କାର ଟିସୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଯାହାକୁ ଫାଇବ୍ରୋସିସ୍ କୁହାଯାଏ । ଯେତେବେଳେ ଏହି ସ୍କାର ଟିସୁ ଲିଭରର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରେ, ଲିଭର କଠିନ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅକ୍ଷମ ହୋଇଯାଏ । ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଲିଭର ସିରୋସିସ୍ କୁହାଯାଏ । ଏହା ଯକୃତ ରୋଗର ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଯେଉଁଠାରୁ ଆରୋଗ୍ୟ ହେବା ବହୁତ କଷ୍ଟକର ହୋଇଯାଏ ।

ଏହାକୁ କେବେ ଗମ୍ଭୀରତାର ସହ ନେବା ଉଚିତ?

ଜଣ୍ଡିସ୍: ଆଖି ଏବଂ ଚର୍ମ ହଳଦିଆ ପଡ଼ିବା । ଏହା ଏକ ଲକ୍ଷଣ ଯେ ଲିଭର ବିଲିରୁବିନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହୋଇଥାଏ ।

ପେଟ ଫୁଲିଯିବା: ପେଟରେ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଜମା ହେବା କିମ୍ବା ଗୋଡରେ ଲଗାତାର ଫୁଲା ରହିବା ।

ମାନସିକ ଭ୍ରମ: ଯେତେବେଳେ ଲିଭର ରକ୍ତରୁ ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ (ଯେପରିକି ଆମୋନିଆ) ସଫା କରିପାରେ ନାହିଁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ, ଯାହା ଭ୍ରମ କିମ୍ବା ଚେତାଶୂନ୍ୟ କରେ ।

ରକ୍ତ ବାନ୍ତି: ସିରୋସିସ୍ ଶିରାରେ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଯାହା ଖାଦ୍ୟନଳୀରେ ଶିରା ଫାଟିପାରେ ।
ହାତରେ ଅତ୍ୟଧିକ କୁଣ୍ଡେଇ ହେବା ଏବଂ ଲାଲ ହେବା: ଏହା ପିତ୍ତ ଜମା ହେବାର ସୂଚାଇପାରେ ।

ଏହାକୁ କିପରି ରୋକାଯିବ?

ଲିଭର ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ ହେଉଛି ପ୍ରତିରୋଧ ।

ଟିକାକରଣ: ହେପାଟାଇଟିସ୍ ଏ ଏବଂ ବି ଟିକା ଉପଲବ୍ଧ, ଯାହା ଲିଭର କ୍ୟାନସର ଏବଂ ସିରୋସିସ୍ ର ବିପଦକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ କରେ ।

ମଦ୍ୟପାନ ଠାରୁ ଦୂରରେ ରୁହନ୍ତୁ: ମଦ୍ୟପାନ ସିରୋସିସ୍ ର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ । ମଦ୍ୟପାନ ସେବନକୁ ସୀମିତ କରିବା କିମ୍ବା ଦୂର କରିବା ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ସମାଧାନ ।

ଓଜନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: ଆଜିକାଲି ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର ଏକ ମହାମାରୀ ପରି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ୟାୟାମ ଏହାକୁ ସିରୋସିସ୍ ରେ ପରିଣତ ହେବାରୁ ରୋକିପାରେ ।

ସତର୍କତାର ସହିତ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ: ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ ଔଷଧ ନେବା ଲିଭରକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ ।

ହେପାଟାଇଟିସ୍ ରୁ ସିରୋସିସ୍ ରାତାରାତି ହୁଏ ନାହିଁ; ଏଥିପାଇଁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଲାଗେ । ଭଲ ଖବର ହେଉଛି ଯେ ଲିଭର ନିଜକୁ ସୁସ୍ଥ କରିବାର ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କ୍ଷମତା ଅଛି, ଯଦି ଆମେ ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ଉଚିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ।