କାର୍ଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆ : ମଣିଷ ଶରୀର ପାୱାର ହାଉସ ହେଉଛି ବ୍ରେନ୍ । ହେଲେ ଜାଣି ଆଶ୍ଚର୍ୟ୍ୟ ହେବେ, ଆମ ମସ୍ତିଷ୍କ ଗୋଟିଏ ନୁହେଁ, ବରଂ ୨ଟି ୃଥକ ଅଙ୍ଗ । ଷ୍ଟାନଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ନୂଆ ଗବେଷଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି । ଏପରି ବିଚିତ୍ର ଏବଂ ଚମକେଇ ଦେବା ପରି ତଥ୍ୟ ଶୁଣି ଆଶ୍ଚର୍ୟ୍ୟ ଲାଗୁଥିଲେ ବି ଏହି ତଥ୍ୟ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡିଛିା ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ଆମେ ଏକ ବଡ ଏବଂ ଜଟିଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଚିତ୍ରଣ କରିଆସିଛୁ । ୟେଉଁଠାରେ ଶ୍ୱାସକ୍ରୀୟା , ସ୍ମ୍ମୃତିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ଚେତନା ୟାଏଁ ସବୁକିଛି ଏକାଠି ସଂୟୋଗ ହୁଏ । ହେଲେ ଷ୍ଟାନପୋର୍ଡ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ମେଡିସିନ୍ର ନୂତନ ଗବେଷଣା ସୂଚାଉଛି ୟେ, କାହାଣୀଟି ଆମେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ପୁରୁଣା । ବୈଜ୍ଞାନିକ ମାନେ ଗବେଷଣାରୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଛନ୍ତି ୟେ, ମାନବ ମସ୍ତିଷ୍କ ଗୋଟିଏ କୋଷ କ୍ଲଷ୍ଟରର ଉତ୍ପାଦ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଦୁଇଟି ପୃଥକ ଗୋଷ୍ଠୀରୁ ବିକଶିତ ହୁଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭ୍ରୁଣର ଜୀବନର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ତଥା କୋର୍ସ ଚାର୍ଟ କରେ । ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ୟେତେବେଳେ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଆସେ ଆପଣଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କ ଏକ ପ୍ୟାଚବାର୍କ କି ମୋନୋଲିଥ୍ ନୁହେଁ । ଏହା ବୁଝିବା ବଡ କଷ୍ଟକର । ଏହା ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଗୁଡିକୁ ପୁଣି ଲେଖିବା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ । ୨୦୨୬ରେ ନେଚର ନ୍ୟୁରୋସାଇନ୍ସରେ ସମ୍ପ୍ରତି ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ପ୍ରଭାବ ମାନବ ବିତ୍ତ ର୍ନକୁ ବୁଝିବା ବାହାରେ । ଏହା ବୈଜ୍ଞନିକଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷାଗାରାରେ ଅଧିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମସ୍ତିଷ୍କ କୋଷ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସାହାର୍ୟ୍ୟ କରିପାରେ । ଶେଷରେ ଏଏଲଏସ ବା ଏସଏମଏ ପରି କଠିନ ସ୍ନାୟୁ ରୋଗ ପାଇଁ ସଠିକ ମଡେଲ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ । ଆଉଟିକେ ବିସ୍ତ୍ୃତ ଭାବେ ବୁଝିବାକୁ ହେଲେ ମସ୍ତିଷ୍କର ୩ଟି ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଅଗ୍ର, ମଧ୍ୟ ଓ ପଛ ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ବୁଝିବାକୁ ହେବ । ଅଗ୍ର ମସ୍ତିଷ୍କ ହେଉଛି ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ କାର୍ୟ୍ୟକଳାପର କେନ୍ଦ୍ର । ୟେମିତିକି ଚିନ୍ତାଧାରା, ଭାଷା, ୟୁକ୍ତି କରିବା ଇତ୍ୟାଦି । ପଛ ମସ୍ତିଷ୍କର କାମ ଆମେ ୟେଉଁ କଥା ଚିନ୍ତା କରୁନାହେଁ ସେ ତାର ୟତ୍ନ ନିଏ । ୟେମିତିକି ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ, ଖାଦ୍ୟ ଗିଳିବା ଇତ୍ୟାଦି । ବୈଜ୍ଞାନିକ ମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଭାବୁଥିଲେ ୟେ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ସ୍ନାୟୁକୋଷର ଏକ ସାଧାରଣ ମିଶ୍ରଣରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ହେଲେ ମୂଷା ଭ୍ରୁଣ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରୁଥିବା ଟିମ୍ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କୋଷ ଗୁଡିକର ୨ଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ ଚିହ୍ନଟ କଲେ । ଗୋଟିଏ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଗ୍ର ଓ ମଧ୍ୟ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ପରିଣତି ହେବାକୁ ଥିବା ବେଲେ ଅନ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀଟି ପଛ ମସ୍ତିଷ୍କ ଗଠନ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିଲା । ଆଶ୍ଚର୍ୟ୍ୟର କଥା ଏହି ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଷ ସେଟ୍ ଭିତରେ ଡିଏନଏ ଆରମ୍ଭରୁ ସେମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟକୁ ଲକ୍ କରିଦିଏ । ଗୋଟିଏ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଭାବେ ଗତି ନକରି ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୁଏ । ଦୁଇଟି ମସ୍ତିଷ୍କ ଟ୍ରାକ୍ ଆରମ୍ଭରୁ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବେ ଗତି କରେ । ଆପଣ ପ୍ରାଚୀନ ଜୀବବିଜ୍ଞାନର ଦୁଇଟି ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ କଥା ଭାବୁଛନ୍ତି କି । ଏବେ ଆପଣ ଭାବୁଥିବେ ୟେ ଆପଣଙ୍କ ଖପୁରିରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବାକୁ ଦୁଇଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ମସ୍ତିଷ୍କ ଲଢୁଛନ୍ତି । ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ୟେ ଆପଣଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କ ପ୍ରାପ୍ତବୟସରେ ଦୁଇଟି ଅଙ୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇୟାଏ । ଏହା ଏବେବି ଏକକ ଘନିଷ୍ଟ ଭାବେ ସଂୟୁକ୍ତ । ବାମ ମସ୍ତିଷ୍କ ବନାମ ଡାହାଣ ମସ୍ତିଷ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତର୍କ ସହିତ ଏହାର କୌଣସି ସମ୍ପକ ର୍ ନାହିଁ । ଏହି ତର୍କ ମସ୍ତିଷ୍କର ୨ଟି ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ଓ ସମ୍ପର୍କରେ କୁହେ । ୟାହା ଅଧିକାଂଶ କାମ ପାଇଁ ମିଳିମିଶି କାମ କରେ । ଷ୍ଟାନଫୋର୍ଡର ଏହି ଗବେଷଣା ମସ୍ତିଷ୍କର ବିକାଶ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆଗ ଓ ପଛ ଭାବେ ମସ୍ତିଷକ ବିଷୟରେ ହିଁ ହୋଇଛି । ଏହି ଗବେଷଣା ମୁଖ୍ୟତଃ ଭ୍ରୁଣର ବିକାଶ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ । ମଣିଷ ଷ୍ଟେମ୍ ସେଲ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପଦକ୍ଷେ ନିଆୟାଇଛି ।
