ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଆରମ୍ଭ କେମିତି ହେଲା? ଜାଣନ୍ତୁ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ମାତା ଶଚୀଙ୍କ ରକ୍ଷାସୂତ୍ରର ଅଜଣା କାହାଣୀ

ରକ୍ଷାବନ୍ଧନ ବା ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାକୁ ଆମେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅତୁଟ ସ୍ନେହ ଏବଂ ଭଲପାଇବାର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ପାଳନ କରିଥାଉ । ତେବେ ଖୁବ୍ କମ୍ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ପୌରାଣିକ ଯୁଗରେ ଏହି ପର୍ବର ଆରମ୍ଭ କେବଳ ଭାଇ-ଭଉଣୀ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନଥିଲା । ପ୍ରକୃତରେ ପ୍ରଥମ ରାକ୍ଷୀ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବାନ୍ଧିଥିଲେ। ଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ (ଶଚୀ)ଙ୍କ କାହାଣୀରୁ ହିଁ ରକ୍ଷାବନ୍ଧନର ମୂଳ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା।

ପୌରାଣିକ କାହାଣୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଥରେ ଦେବତା ଏବଂ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଅସୁର ରାଜା ବଳିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦାନବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ପରାଜୟର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ଦେବଲୋକ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରାସନ ହରାଇବା ଭୟରେ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିବ୍ରତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଏଭଳି ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ଅବସ୍ଥା ଏବଂ ନିରାଶା ଦେଖି ପତ୍ନୀ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ତୁରନ୍ତ ଦେବଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ପ୍ରତିକାର ମାଗିଥିଲେ ।

ଦେବଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଶ୍ରାବଣ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ଏକ ବିଶେଷ ବିଧି ବିଧାନ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ। ଗୁରୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ କଠୋର ନିଷ୍ଠା ସହ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ପୂର୍ବକ ଏକ ପବିତ୍ର ସୂତାକୁ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରିଥିଲେ। ତା’ପରେ ଶ୍ରାବଣ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ସେହି ‘ରକ୍ଷାସୂତ୍ର’କୁ ନେଇ ସେ ସ୍ୱାମୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତ ମଣିବନ୍ଧରେ ବାନ୍ଧି ଦେଇଥିଲେ। ପତ୍ନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଏହି ରକ୍ଷାସୂତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅଭେଦ୍ୟ କବଚ ପାଲଟିଥିଲା। ଏହି ପବିତ୍ର ସୂତାର ପ୍ରଭାବରେ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ପୁଣିଥରେ ନୂତନ ଉତ୍ସାହର ସହ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇ ଦାନବରାଜ ବଳିଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକର ଅଧିକାର ଫେରି ପାଇଥିଲେ ।

ଏହି ଐତିହାସିକ ଓ ପୌରାଣିକ ଘଟଣା ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ, ରାକ୍ଷୀ କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ସୂତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ‘ରକ୍ଷା କବଚ’। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଉଥିବା ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ପୁତ୍ରଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା କାମନା କରି ମହିଳାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ଏହି ରକ୍ଷାସୂତ୍ର ବାନ୍ଧୁଥିଲେ । ସମୟ କ୍ରମେ ଏହି ପରମ୍ପରା ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ଏବେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀଙ୍କ ପବିତ୍ର ପର୍ବରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠି ଭାଇ ନିଜ ଭଉଣୀର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଥାଏ । ତେବେ ରାକ୍ଷୀର ପ୍ରକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ନିଜ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା କାମନା କରିବା।